طبیعت را هیچ وقت نمی شود پیش بینی کرد . گاهی منظره هایی را به ما نشان می دهد که آدمی اصلا انتظار آن  را ندارد و از دیدن آن شگفت زده می شود. طبیعت گاهی هنرمندی هایش را به رخ آدمی میکشد تا  انسان را سردرگم کند. یکی از این شگفتی های طبیعت در لیبی واقع شده است . به نظر شما مکانی وجود دارد که در عین قایق سواری بتوان بیابان را تماشا کرد؟ بله همانطور که گفتیم در لیبی دریاچه ای در دل بیابان های داغ  و سوزان  با آب های درخشان وجود دارد . نام این دریاچه اوباری است .هنوز نیز علت این پدیده مشخص نشده است. در ادامه ی مطلب با ما همراه باشید تا با هم با این دریاچه بیشتر آشنا شویم.

 

چرا سفر به دریاچه اوباری؟
    - پدیده ای شگفت انگیز و منحصر به فرد است.
    - از مهم ترین جاذبه های گردشگری لیبی است.
    - اهمیت باستان شناسی بالایی دارد.
    چشم انداز فوق العاده ای دارد.
    - تجربه ای متفاوت از بودن در کویر را برایتان رقم می زند.
    شما همزمان هم کویرنوری می کنید و هم از بودن در کنار دریاچه ای زیبا لذت می برید.


آشنایی با دریاچه اوباری | Ubari lake
لیبی کشوری بسیار زیبا در آفریقای شمالی است که کمتر نامش را به عنوان مقاصد برتر گردشگری می شنویم اما گنجینه های زیادی را در خود برای دیدن و تجربه کردن پنهان کرده است. در سمت جنوب غربی این کشور منطقه ای به نام فِزان وجود دارد که کاملا گرم و بیابانی می باشد و هیچ کس تصور نمی کند در میان گرمای سوزان کویر در ورای شن های سرخ رنگ دریاچه ای نهفته باشد. این منطقه ی کویری حدودا ۵۸۰۰۰ کیلومتر مساحت دارد و پر از دشت و تپه های شنی است و به همین علت لیبی به عنوان یکی از داغ ترین و خشک ترین کشورهای دنیا شناخته می شود.

نام این دریاچه ی خارق العاده اوباری (Ubari) می باشد. دور تا دور این دریاچه پوشیده از درختان و گیاهان سرسبز است که از آب دریاچه تغذیه کرده اند اما چند قدم که از دریاچه دور می شویم همه جا شن های داغ و سوزان است.

 اما داستان به وجود آمدن چنین پدیده ای در میان کویر چیست؟
در حدود ۲۰۰,۰۰۰ سال پیش منطقه فزان خوش آب و هوا، پر باران با زمین های مرطوب و حاصلخیز بوده و انواع و اقسام رودخانه های کوچک و بزرگ هم در این ناحیه در جریان بودند. این رودخانه ها، هم از این دریاچه خارج می شدند و هم پس از چند بار پیچ و تاب خوردن دوباره به دریاچه وارد می گشتند. اما با گرم شدن هوا دریاچه کوچک و کوچک تر شد. گفته می شود که در ابتدا دریاچه آن قدر وسیع بوده که با مساحت جمهوری چک برابری می کرده است، یعنی چیزی در حدود ۱۲۰۰۰۰ کیلومتر مربع.

متاسفانه به مرور صحرای آفریقا بزرگ و بزرگ تر شد و آب و هوایش فزان را هم تحت تاثیر قرار داد. کم کم رودخانه ها خشک و دریاچه کوچک و کوچک تر شد. بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ سال پیش روند خشک شدن دریا سریع شد و یک دریاچه به حدود ۲۰ دریاچه ی کوچک تقسیم شد. تنها چیزی که امروزه از آن سرزمین سرسبز و خرم باقی مانده دریاچه اوباری، دریاچه ی ام الحسان (Umm al-H'isan) و دریاچه ی گبرون (Gaberoun) و ۸ دریاچه ی کوچک دیگر است که افراد زیادی از وجود این دریاچه ها خبر ندارند. به همین دلیل به اوباری دریاچه های اوباری هم می گویند.

هنوز هم می توان آثار رسوبات دریایی را در این دریاچه ی زیبا مشاهده نمود که نشان دهنده ی گرم شدن و تبخیر آب است. گسترش بیابان ها یکی از خطرناک ترین پدیده های زیستی است که امروزه نقاط زیادی از کره ی زمین را درگیر کرده و آثار مخربش را می توان در لیبی به وضوح مشاهده کرد. در ادامه بیشتر با این پدیده ی زیبا و تک تک دریاچه هایش آشنا خواهیم شد.



آشنایی با تک تک دریاچه های اوباری
همانطور که اشاره کردیم به مجموعه ی دریاچه های موجود در صحرای لیبی اوباری گفته می شود. برخی از این دریاچه ها نام های دیگر و بخصوصی هم دارند که نگاه کوتاهی به آن ها داریم:


- دریاچه گبرون (Gaberoun): نام این دریاچه از ترکیب دو کلمه گبر و رون به وجود آمده است. گبر به معنای قبر می باشد و رون هم کلمه ی آرون بوده که به رون تغییر یافته آرون هم نام یک فرد است. آب این دریاچه بسیار گرمتر از دیگر دیاچه ها می باشد. در ساحل شمال شرقی آن فروشگاهی برای خرید سوغات وجود دارد که بیشترر جواهرات و وسایل زینتی دست ساز را می فروشد. همچنین محلی هم برای اجازه کردن وسایل اسکی روی ماسه وجود دارد. این دریاچه بزرگترین دریاچه در میان مجموعه دریاچه های اوباری هم هست. در نزدیکی این دریاچه روستای کوچکی با دو مسجد و یک مدرسه هم وجود دارد و در بازدیدتان می توانید روستاگردی را هم در میان بیابان تجربه کنید.

- دریاچه ماندرا (Mandara Lake): یکی از دریاچه های اوباری است که با نامی منحصر به فرد هم شناخته می شود.

- دریاچه ام الما (Umm al-Maa): یکی دیگر از دریاچه های اوباری است که نام آن به معنای مادر آب ها می باشد و اشاره به بزرگی و عظمت این دریاچه ها دارد. این  دریاچه هم اکنون در معرض خطر خشک شدن شدیدی قرار دارد.



* تا به حال طرح های زیادی برای حفاظت از این دریاچه ها ارائه شده که امیدواریم اجرایی شوند و خدمات بهتر و مناسب تری به گردشگران و بازدیدکنندگان این دریاچه ها ارائه گردد. دریاچه های اوباری و مناطق اطرافشان بسیار محروم هستند و در حدود ۲۰ سال است که از برق و سیستم فاضلاب بهرهمند شده اند. حتی هنوز هم برخی از ساکنان این مناطق با گرفتن خرچنگ از دریاچه ها و خشک کردنشان و فروختن آن ها به توریست ها گذران عمر می کنند.



تفریح در کنار دریاچه اوباری
مطمئنا بهترین تفریح در کنار دریاچه ی اوباری لذت بردن از طبیعت و لمس اعجاب و ناهماهنگی طبیعت در این مکان است اما تفریحات دیگری هم برای گردشگران در این ناحیه وجود دارد که نگاهی گذرا به آن ها داریم:

عکاسی: عکاسی در اینجا طرفداران خاص خودش را دارد، زیرا مکانی این چنینی در دنیا واقعا بی نظیر است و توجه عکاسان را به خود جلب می کند.

کشف فسیل: اگر خوش شانس باشید شاید در بازدیدتان فسیل های برخی خزندگان و نرم تنان را هم در اطراف دریاچه پیدا کنید. نقش ها و فسیل هایی در این ناحیه یافت شده که مربوط به ۱۲۰۰۰ سال پیش هستند. این فسیل ها مربوط به زرافه، اسب آبی، تمساح، موجودات تالابی و... هستند و شما هم اگر به آثار اینچنینی باقی مانده از گذشته علاقمند هستید بازدید از این دریاچه تفریح خوبی برایتان خواهد بود. جالب است بدانید که وجود همین فسیل ها یکی از اصلی ترین دلایل نظریه ی باغ عذن است که تصور می کنند این دریاچه در سالیان دور همان باغ عدن زیبای معروف بوده است.



اسکی در کویر: اگر برای بازدید از این دریاچه تور تهیه نمایید می توانید از راهنمای تورتان درخواست کنید که برایتان تجهیزات اسکی روی شن و ماسه را نیز تهیه نماید. تفریحی که می تواند حال و هوای کویری شما را تغییر دهد. در نزدیکی یکی از همین دریاچه های کوچک که با نام (Gebraoun Lake) شناخته می شود نیز اسکیی  اجاره می دهند اما اسکی های آن ها بسیار قدیمی می باشد و قیمت آن هم بنابر صلاح دید فروشنده تغییر می کند.

شنا ممنوع! شنا در این دریاچه ها ممنوع می باشد زیرا آب این دریاچه ها بسیار کثیف و آلوده است و امکانات پزشکی هم در این ناحیه در دسترش نمی باشد.

اغلب گردشگران به این ناحیه می روند تا از صحت وجود چنین دریاچه هایی در میان کویر مطمئن شوند و هم بتوانند ساعاتی را در دل کویر به تماشای آب دریاچه بپردازند.
ویژگی های ظاهری دریاچه اوباری
در حال حاضر هیچ رودی به این دریاچه نمی ریزد و آب دریاچه کاملا راکد شده است. آب این دریاچه بسیار شور می باشد زیرا به مرور تبخیر شده و املاح، رسوبات و نمک در آن تا به امروز باقی مانده. آب دریاچه اوباری تقریبا ۵ برابر از دریا شورتر است.

اگر از نزدیک به عمق دریاچه خیره شوید رگه هایی از رنگ قرمز را مشاهده خواهید کرد که همچون خون در میان آب دریاچه دیده می شوند. این رگه های قرمز حاصل وجود جلبک های دریایی است.

هر چه زمان می گذرد آب دریاچه اوباری کمتر و کمتر می شود و آن چه از آن باقی می ماند رسوباتی بیش نیست، به همین دلیل عمق دریاچه به مرور بسیار کم شده و در حال حاضر در کمترین قسمت ۷ و در بیشترین قسمت ۳۲ متر عمق دارد که در مقایسه با اندازه ی اولیه اش تقریبا نابود شده به حساب می آید.

از آنجایی که این دریاچه قطب مهم گردشگری لیبی به حساب می آید دولت این کشور در حدود ۳۰ سال پیش پروژه ای بلند پروازانه طراحی کرد که طی آن قصد داشت از سفره های زیرزمینی به این دریاچه آب برساند تا شادابی گذشته اش را تا حدودی به دست آورد اما همانطور که انتظارش می رفت وارد کردن آب شیرین به این دریاچه کار درستی نبود و پروژه عملی نشد.

خوب است بدانید که طی ۱۰۰ سال گذشته حدود نیمی از ذخایر زیرزمینی آب شیرین صحرا و بیابان های دنیا از بین رفته اند و دولت ها باید به فکر افزایش آن ها باشند نه استفاده ی نامناسب و هدر دادن آب های زیر زمینی.

ظاهر این دریاچه آن قدر دلفریب و زیباست که اگر از وجود آن بی خبر باشید و ناگهان با آن رو به رو شوید بدون شک سراب به نظر خواهد رسید، زیرا زمستان این بیابان بسیار کوتاه است و اغلب سال گرم و بسیار سوزان می باشد و میانگین بارش باران در آن در کل طول سال ۸ میلی متر اندازه گیری شده است. برای مردمان ساکن در لیبی گذران چند دهه بدون بارش باران امری کاملا عادی است.

بسیاری از گردشگرانی که به این ناحیه می رسند همگی چند دقیقه مات و مبهوت به این پدیده ی فوق العاده خیره می شوند. ولی گردشگرانی که به دیدار این دریاچه می روند چه فعالیت هایی انجام می دهند؟ وقتی با پدیده ای رو به رو می شوید که بسیار نابجا و غیر عادی است باید چه عکس العملی نشان دهید؟همچنان همراه ما بمانید تا با هیجان انگیز ترین تفریحات در کنار دریاچه  اوباری آشنا شویم.



بررسی طول عمر و قدمت دریاچه
متاسفان با آن که لیبی نسبت به بسیاری از کشورهای آفریقایی در سطح خوبی از نظر سیاسی و اقتصادی قرار دارد اما باز هم در زمینه های گردشگری کمبود های زیادی را در این سرزمین شاهدیم.

به همین دلیل آن طور که باید و شاید بر روی دریاچه ی اوباری تحقیقات زمین شناسی انجام نشده و هم اکنون هم از آن به خوبی مراقبت نمی شود اما در این قسمت سعی داریم تا حدودی شما را با چگونگی بررسی طول عمر این دریاچه آشنا کنیم تا متوجه شوید که داستان ها و تاریخی از این مکان ذکر می شود صحیح است و به راستی در گذشته لیبی مکانی بسیار سرسبز بوده است.

مهم ترین عملی که برای بررسی قدمت این دریاچه انجام شده عملیات رادیوکربن (Radiocarbon) بوده است. رادیوکربن نوعی روش برای تاریخ گذاری موجوداتی است که در طول زندگی خود از کربن استفاده کرده اند، موجودانی مانند گیاهان. در این روش ایزوتوپ های کربن ۱۴ مورد بررسی و مطالعه قرار می گیرند. ایزوتوپ به بیانیی کوتاه به اتم های عنصر گفته می شود که در جدول تناوبی هم می توانیم آن را ببینیم. نیمه عمر این ایزوتوپ حدودا ۵۷۳۰۰ سال است و از روی بررسی این اتم ها می توانند طول عمر جاندار را تشخیص دهند.

در اطراف دریاچه اوباری هم این بررسی ها انجام شده و از روی بقایای گیاهان و جانداران باقی مانده توانسته اند طول عمر دریاچه را حدس بزنند که همانطور که اشاره کردیم در بیشترین حالت عمر آن به ۲۰۰۰۰۰ سال می رسد.

تغییرات آب و هوایی در طول تاریخ در نقاط گوناگونی از جهان مشاهده شده اند و جالب است بدانید که اغلب بیابان ها و کویرهایی که امروزه در جهان وجود دارند روزگاری سرسبز و حتی دریا بوده اند. امیدواریم هرچه سریع تر به این دریاچه و نظایر آن بیشتر توجه شود تا این ذخایر با اهمیت از بین نروند.

در این قسمت با هم مروری داریم بر جالب ترین موضوعات حول و حوش دریاچه اوباری:
- اغلب تصور می کنند که در اوباری یک دریاچه وجود دارد اما در حقیقت ۱۱ دریاچه هستن که یکی از آن ها به دلیل وسعت بیشتر، محبوب تر و معروف تر است.

- با این که دریاچه اوباری در منطقه ای کاملا گرم و خشک قرار دارد اما سالانه هزاران نفر از آن بازدید می کنند.

- سافاری در کویر لیبی هم بسیار جالب و هیجان انگیز است و گردشگران علاقه دارند در اطراف دریاچه با اتومبیل های شاسی بلند رانندگی کنند.

- به دریاچه های اوباری میکرودریاچه هم می گویند.

- به دلیل گرماش شدید باستان شناسان کمتر به دیدار این دریاچه می روند.

- در اطراف این دریاچه درختانی نظیر خرما که مقاومت بیشتری دارند می رویند.

- این دریاچه را به باغ عدن تشبیه می کنند.

- اغلب گردشگران که به دیدار این دریاچه می روند از گرمای شدید رنج می برند.

امکانات اقامتی

از مهم ترین مشکلاتی که در سفر به مناطق کویری با آن رو به رو خواهید شد مساله ی خوراک و محل اقامت است. افراد زیادی کمپ در کویر را انتخاب می کنند اما این کار در بیابانی که با آن آشنایی ندارید کاری غیر عاقلانه است و شما حتما به راهنما نیاز پیدا خواهید کرد.

مشکل غذا هم امری بسیار مهم است زیرا هر قدر هم که خوراکی همراه داشته باشید اگر با مشکلی مواجه گردید شاید با کمبود آب و غذا رو به رو گردید. بنابراین بهترین راه برای تامین غذا و محل اقامت در سفر به دریاچه اوباری استفاده از تورهای کویرگردی لیبی است. راهنمایان و مسئولین تور هم غذای شما را تامین خواهند کرد و هم با برپایی چادرهای باکیفیت و امن محل خواب مناسبی در اختیار شما قرار می دهند.


    لوازم پیشنهادی
    آب آشامیدنی
    عینک آفتابی
    لباس نخی و خنک
    کرم ضد آفتاب
    کلاه آفتابگیر

بهترین فصل سفر
به صورت کلی لیبی و اطراف دریاچه ی اوباری در تمام طول سال آب و هوایی یکسان دارد و با تغییر سال شاهد تغییرات ناچیز آب و هوایی هستیم. مسلما مکانی که در بهترین حالت ۸ میلی متر باران دارد تفاوتی هم در دمای هوایش به وجود نمی آید. بنابراین هر زمان از سال که برای شما مناسب باشد بهترین زمان برای بازدید از دریاچه اوباری است.